Làm sao tìm ra ngành phù hợp để học thạc sĩ?

Có rất nhiều bạn khi nghĩ đến việc học thạc sĩ thì liền cảm thấy mông lung, vì dù đã thử tìm hiểu một số ngành học thì bạn không xác định được bạn muốn học gì.

Điều thú vị là câu hỏi “Nên học ngành gì?” thực ra không chỉ là câu hỏi về ngành học. Đằng sau nó còn là rất nhiều câu hỏi khác: Mình muốn trở thành người như thế nào trong 5-10 năm tới? Mình muốn làm loại công việc gì mỗi ngày? Mình muốn xây dựng cuộc sống ra sao sau khi tốt nghiệp?

Vì vậy, nếu chỉ tập trung tìm tên một ngành học, rất có thể bạn đang cố trả lời một câu hỏi mà chưa có đủ thông tin chuẩn xác để trả lời.

1. Vì sao nhiều người không biết nên chọn ngành gì?

Khi đứng trước quyết định học thạc sĩ, có thể bạn sẽ rơi vào trạng thái không muốn học tiếp ngành ở đại học, nhưng các ngành khác thì lại không biết chọn ngành nào.

Thực ra, có thể bạn không bối rối vì có quá nhiều ngành để lựa chọn, mà vì chưa biết mình thật sự muốn gì trong cuộc sống. Bạn chưa biết mình hợp với môi trường làm việc nào, thích giải quyết vấn đề ra sao hay muốn duy trì một nhịp sống như thế nào trong nhiều năm tới.

Khi chưa có câu trả lời cho những câu hỏi đó, việc chọn ngành rất dễ trở thành một bài toán chỉ dựa trên cảm tính. Bạn chọn đại một ngành, để rồi sau khi học xong vẫn cảm thấy mông lung không biết nên làm gì kế tiếp.

2. Cách mọi người thường đi tìm câu trả lời

Khi chưa biết nên học ngành gì, bạn hãy bắt đầu bằng việc nhìn lại chính mình.

Đầu tiên, bạn hãy làm các bài trắc nghiệm tính cách như MBTI, mật mã Holland hay DISC để hiểu tự xác định tính cách và nhóm công việc phù hợp. Sau đó, bạn hãy viết ra tất cả công việc mình từng làm, những kỹ năng mình đã tích lũy để phân tích điểm chung giữa nhóm công việc này.

Hai cách trên sẽ giúp bạn khai thác những dữ liệu sẵn có về bản thân. Mỗi trải nghiệm bạn từng đi qua, mỗi công việc bạn từng làm hay mỗi lần bạn cảm thấy hào hứng hoặc chán nản đều là những mảnh ghép giúp bạn hiểu mình hơn.

Khi kết nối những điểm dữ liệu này với nhau, bạn có thể nhìn thấy một số xu hướng rõ ràng. Chẳng hạn, nếu bạn từng làm công việc trong mảng giáo dục, công nghệ thì bạn có thể đi theo học EdTech, hoặc nếu bạn từng làm truyền thông, chạy ads thì có thể tiếp tục học ngành Digital Marketing

3. Nếu muốn tìm cơ hội rẽ hướng, hãy đi tìm ở những nơi chưa có dữ liệu

Việc nhìn lại những dữ liệu sẵn có sẽ giúp bạn xác định được ngành học tương lai một cách an toàn, nhưng nếu bạn muốn nhân cơ hội này rẽ hướng sang một ngành mới thì bạn sẽ cần một lối đi khác.

Não bộ của con người thường rất giỏi nhận diện quy luật và kết nối dữ liệu, nhưng nó không thể kết nối những dữ liệu mà bạn chưa từng có. Vì vậy, nếu bạn muốn nhân cơ hội học thạc sĩ để rẽ sang một hướng đi mới, thì bạn sẽ cần tạo thêm dữ liệu ở những nơi mình chưa từng bước tới.

Khi đó, thay vì liên tục hỏi bản thân “Đâu là ngành học khác phù hợp với mình?”, hãy hỏi: “Mình còn thiếu dữ liệu gì để đưa ra quyết định?”

Có thể bạn nghĩ mình thích làm Product nhưng chưa từng thử phát triển sản phẩm. Hoặc bạn nghĩ mình muốn làm việc trong lĩnh vực phát triển bền vững nhưng chưa từng tham gia dự án về môi trường hay phát triển cộng đồng.

Thay vì cố đoán xem mình có thích hay không, hãy tạo cơ hội để bản thân trải nghiệm.

Bạn có thể tìm kiếm trên google và đăng ký thử các khóa học online, các dự án tình nguyện, hoặc thử làm dự án cá nhân liên quan với mảng mà bạn tò mò. Ngoài ra, bạn hoàn toàn có thể trải nghiệm những hoạt động mới hoàn toàn, trái với tính cách của bạn như đi trekking, làm gốm, đi trồng cây, đi solo trip,...

Sau mỗi trải nghiệm, bạn sẽ có thêm dữ liệu mới về chính mình để ra quyết định.

Những câu trả lời này sẽ không bao giờ xuất hiện nếu bạn chỉ ngồi suy nghĩ. Chúng chỉ xuất hiện sau khi bạn thật sự trải nghiệm.

Tóm lại, nếu hôm nay bạn vẫn chưa biết nên học ngành gì, thì tức là bạn chưa có đủ dữ liệu để đưa ra quyết định.

Hãy tìm kiếm và thu thập dữ liệu về bản thân bạn. Nếu dữ liệu bạn có đều chỉ về ngành nghề hiện tại và bạn vẫn muốn tiếp tục phát triển với ngành nghề này, hãy chọn nó. Nhưng nếu bạn muốn thạc sĩ là cơ hội để khám phá một phiên bản khác của bản thân, hãy chủ động bước trải nghiệm những điều bạn chưa từng làm. Có thể một thông tin mới nào đó về bạn đang chờ được bạn khám phá đó!

📚 Tự tin làm chủ hành trình apply học bổng cùng khóa học Master’s Admission Strategy & Adaptive Storytelling (Chiến lược ứng tuyển thạc sĩ & Nghệ thuật kể chuyện thích ứng) tại đây: